Thuế lợi tức là gì? kiến thức về thuế lợi tức ở việt nam

Bạn đang băn khoăn không biết thuế lợi tức áp dụng như thế nào? Liệu doanh nghiệp hay cá nhân của bạn có phải chịu loại thuế này?

Thuế lợi tức là gì?

Thuế lợi tức là một loại thuế trực thu được áp dụng đối với các khoản lợi nhuận hoặc thu nhập mà cá nhân, tổ chức kiếm được từ hoạt động kinh doanh, đầu tư hoặc lao động trong một khoảng thời gian nhất định.

Theo hệ thống pháp luật Việt Nam hiện hành, thuế lợi tức bao gồm hai hình thức chính:

• Thuế thu nhập cá nhân (TNCN): Áp dụng cho các cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công, kinh doanh, đầu tư vốn, chuyển nhượng tài sản, và các khoản thu nhập khác.

• Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN): Áp dụng cho các tổ chức, doanh nghiệp có thu nhập chịu thuế từ hoạt động sản xuất kinh doanh, dịch vụ.

Mục đích của thuế lợi tức trong hệ thống thuế quốc gia

Thuế lợi tức đóng vai trò quan trọng trong việc:

• Tạo nguồn thu cho ngân sách nhà nước: Đây là một trong những nguồn thu chính, đóng góp lớn vào chi tiêu công, đầu tư phát triển và phúc lợi xã hội.

• Điều tiết kinh tế và phân phối lại thu nhập: Giúp thu hẹp khoảng cách giàu nghèo, đảm bảo công bằng xã hội thông qua các mức thuế lũy tiến.

• Khuyến khích hoặc hạn chế các hoạt động kinh tế: Thông qua chính sách ưu đãi hoặc tăng thuế đối với các ngành nghề cụ thể.

Căn cứ pháp lý

Thuế lợi tức được quy định cụ thể trong:

• Luật Thuế thu nhập cá nhân số 04/2007/QH12 (có sửa đổi, bổ sung qua các năm)

• Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 14/2008/QH12 (có sửa đổi, bổ sung)

• Các Nghị định, Thông tư hướng dẫn chi tiết của Bộ Tài chính

Việc hiểu rõ khái niệm và bản chất của thuế lợi tức là nền tảng giúp bạn nắm vững các quy định chi tiết hơn trong các phần tiếp theo.

Thuế lợi tức là gì?

Các đối tượng phải nộp thuế lợi tức

Không phải ai cũng phải nộp thuế lợi tức. Dưới đây là các đối tượng cụ thể chịu trách nhiệm nộp thuế theo quy định pháp luật Việt Nam.

Đối tượng cá nhân

Cá nhân phải nộp thuế lợi tức (thuế TNCN) bao gồm:

• Cá nhân cư trú tại Việt Nam: Có thu nhập từ mọi nguồn trong và ngoài nước.

• Cá nhân không cư trú: Có thu nhập phát sinh tại Việt Nam.

Các khoản thu nhập chịu thuế của cá nhân:

• Thu nhập từ tiền lương, tiền công

• Thu nhập từ kinh doanh

• Thu nhập từ đầu tư vốn (cổ tức, lợi nhuận được chia)

• Thu nhập từ chuyển nhượng vốn, chuyển nhượng bất động sản

• Thu nhập từ trúng thưởng, thừa kế, quà tặng

• Thu nhập từ bản quyền, nhượng quyền thương mại

• Thu nhập từ các nguồn khác

Đối tượng tổ chức, doanh nghiệp

Các tổ chức sau phải nộp thuế lợi tức (thuế TNDN):

• Doanh nghiệp được thành lập theo pháp luật Việt Nam: Công ty TNHH, công ty cổ phần, công ty hợp danh, doanh nghiệp tư nhân.

• Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài hoạt động tại Việt Nam.

• Chi nhánh, văn phòng đại diện của tổ chức nước ngoài có hoạt động sản xuất kinh doanh tại Việt Nam.

• Các tổ chức khác: Hợp tác xã, đơn vị sự nghiệp có hoạt động sản xuất kinh doanh hàng hóa, dịch vụ.

Trường hợp đặc biệt

• Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh: Nếu doanh thu dưới ngưỡng quy định hoặc đăng ký nộp thuế theo phương pháp khoán, có thể không phải kê khai chi tiết.

• Thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán: Hiện tại tạm ngừng thu thuế theo một số quy định đặc thù.

Việc xác định chính xác bạn thuộc đối tượng nào sẽ giúp bạn thực hiện đúng nghĩa vụ thuế lợi tức và tránh các rủi ro pháp lý không đáng có.

>>> Xem thêm bài viết: Lợi tức là gì? cách tính và ứng dụng trong đầu tư

Cách tính thuế lợi tức

Hiểu rõ cách tính thuế lợi tức giúp bạn chủ động trong việc lập kế hoạch tài chính và đảm bảo tuân thủ đúng quy định. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết cho cả cá nhân và doanh nghiệp.

Cách tính thuế TNCN (đối với cá nhân)

Công thức tính thuế TNCN:

Thuế TNCN phải nộp = Thu nhập tính thuế × Thuế suất

Trong đó:

Thu nhập tính thuế = Thu nhập chịu thuế - Các khoản giảm trừ

Các khoản giảm trừ bao gồm:

• Giảm trừ gia cảnh cho bản thân: 11 triệu đồng/tháng (132 triệu đồng/năm)

• Giảm trừ cho người phụ thuộc: 4,4 triệu đồng/người/tháng

• Các khoản bảo hiểm bắt buộc: BHXH, BHYT, BHTN

• Đóng góp từ thiện, nhân đạo, khuyến học (nếu có chứng từ hợp lệ)

Biểu thuế lũy tiến từng phần (thuế TNCN)

Ví dụ tính thuế TNCN

Trường hợp: Chị Lan làm việc tại công ty, thu nhập 25 triệu/tháng (300 triệu/năm), có 2 người phụ thuộc, đóng BHXH 8%, BHYT 1,5%, BHTN 1%.

Bước 1: Tính các khoản giảm trừ

• Bảo hiểm: 25 triệu × 10,5% = 2,625 triệu/tháng

• Giảm trừ bản thân: 11 triệu/tháng

• Giảm trừ người phụ thuộc: 4,4 triệu × 2 = 8,8 triệu/tháng

• Tổng giảm trừ: 2,625 + 11 + 8,8 = 22,425 triệu/tháng

Bước 2: Tính thu nhập tính thuế

• Thu nhập tính thuế/tháng: 25 - 22,425 = 2,575 triệu

• Thu nhập tính thuế/năm: 2,575 × 12 = 30,9 triệu

Bước 3: Áp dụng biểu thuế

• 30,9 triệu nằm trong bậc 1 (dưới 60 triệu), thuế suất 5%

• Thuế TNCN phải nộp: 30,9 triệu × 5% = 1,545 triệu/năm (≈ 129.000 đồng/tháng)

Cách tính thuế TNDN (đối với doanh nghiệp)

Công thức tính thuế TNDN:

Thuế TNDN phải nộp = Thu nhập chịu thuế × Thuế suất TNDN

Trong đó:

Thu nhập chịu thuế = Doanh thu - Chi phí hợp lý - Thu nhập miễn thuế

Thuế suất TNDN hiện hành

• Thuế suất chuẩn: 20%

• Doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ: Có thể được áp dụng thuế suất ưu đãi 17% (đối với phần thu nhập trong khoảng quy định)

• Dự án ưu đãi đầu tư: 10% - 17% tùy lĩnh vực và địa bàn

• Doanh nghiệp thăm dò, khai thác dầu khí: 32% - 50%

Ví dụ tính thuế TNDN

Trường hợp: Công ty ABC có doanh thu năm 2024 là 10 tỷ đồng, chi phí hợp lý là 7 tỷ đồng.

• Thu nhập chịu thuế: 10 tỷ - 7 tỷ = 3 tỷ đồng

• Thuế TNDN phải nộp: 3 tỷ × 20% = 600 triệu đồng

Các trường hợp được miễn hoặc giảm thuế

Miễn thuế:

• Thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán (theo quy định tạm thời)

• Thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản thừa kế

• Thu nhập từ phần quà tặng dưới 10 triệu đồng

Giảm thuế:

• Doanh nghiệp hoạt động tại vùng khó khăn

• Doanh nghiệp công nghệ cao, năng lượng sái tạo

• Thu nhập từ lao động, sáng tạo trong một số lĩnh vực đặc thù

Nắm vững cách tính thuế lợi tức giúp bạn chủ động hơn trong việc kê khai và nộp thuế đúng hạn, tránh sai sót và tối ưu hóa chi phí thuế hợp pháp.

Cá nhân kê khai thuế lợi tức TNCN qua điện thoại và laptop

Thủ tục khai và nộp thuế lợi tức

Thực hiện đúng thủ tục khai và nộp thuế lợi tức không chỉ giúp bạn tuân thủ pháp luật mà còn tránh được các khoản phạt không đáng có. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết từng bước.

Quy trình khai thuế TNCN (đối với cá nhân)

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ

Cá nhân cần chuẩn bị:

• Tờ khai thuế TNCN (mẫu 02/KK-TNCN hoặc 01/KK-TNCN)

• Chứng từ chứng minh các khoản thu nhập (hợp đồng lao động, hóa đơn, chứng từ thanh toán)

• Giấy tờ chứng minh người phụ thuộc (giấy khai sinh, sổ hộ khẩu)

• Chứng từ đóng bảo hiểm bắt buộc

Bước 2: Đăng ký mã số thuế

• Nếu chưa có mã số thuế cá nhân, cần đăng ký tại Chi cục Thuế nơi cư trú hoặc trực tuyến qua https://thuedientu.gdt.gov.vn

Bước 3: Kê khai thuế

Có 3 phương thức kê khai:

• Trực tiếp: Nộp hồ sơ tại Chi cục Thuế

• Qua đường bưu điện: Gửi hồ sơ bằng thư bảo đảm

• Điện tử: Kê khai qua Trang thông tin điện tử của Tổng cục Thuế (khuyến khích)

Bước 4: Nộp thuế

• Thời hạn: Chậm nhất ngày cuối cùng của quý tiếp theo (đối với kê khai theo quý) hoặc 90 ngày kể từ khi kết thúc năm dương lịch (đối với quyết toán năm)

• Phương thức nộp:

• Nộp tiền mặt tại Kho bạc Nhà nước

• Chuyển khoản qua ngân hàng

• Nộp trực tuyến qua eTax Mobile hoặc cổng thanh toán điện tử

Quy trình khai thuế TNDN (đối với doanh nghiệp)

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ

Doanh nghiệp cần có:

• Tờ khai thuế TNDN (mẫu 03/TNDN)

• Báo cáo tài chính (bảng cân đối kế toán, báo cáo kết quả kinh doanh)

• Bảng kê chi tiết thu nhập, chi phí được trừ

• Các chứng từ liên quan đến các khoản ưu đãi thuế (nếu có)

Bước 2: Đăng ký mã số thuế doanh nghiệp

• Thông thường, doanh nghiệp đã được cấp mã số thuế khi đăng ký kinh doanh

Bước 3: Kê khai thuế

• Tạm nộp theo quý: Doanh nghiệp phải tạm nộp thuế lợi tức hàng quý dựa trên thu nhập ước tính

• Quyết toán năm: Nộp tờ khai quyết toán thuế trong vòng 90 ngày kể từ ngày kết thúc năm tài chính

Bước 4: Nộp thuế

• Thời hạn tạm nộp quý: Chậm nhất ngày thứ 30 của quý tiếp theo

• Thời hạn quyết toán năm: Trong vòng 90 ngày kể từ khi kết thúc năm tài chính

• Phương thức: Tương tự như cá nhân (trực tiếp, chuyển khoản, hoặc điện tử)

Lưu ý quan trọng

• Chậm nộp thuế: Sẽ bị phạt chậm nộp 0,03%/ngày tính trên số tiền thuế chậm nộp.

• Khai sai dẫn đến thiếu thuế: Phạt từ 10% - 30% số thuế thiếu, tùy tính chất vi phạm.

• Gian lận thuế: Có thể bị xử lý hình sự theo Bộ luật Hình sự.

Thực hiện đúng thủ tục khai và nộp thuế lợi tức giúp bạn yên tâm trong hoạt động kinh doanh, tránh rủi ro pháp lý và xây dựng uy tín với cơ quan thuế.

Các mức thuế lợi tức hiện hành

Nắm rõ các mức thuế lợi tức hiện hành giúp bạn dự trù chi phí thuế chính xác và lập kế hoạch tài chính hợp lý. Dưới đây là thông tin cập nhật chi tiết cho cả cá nhân và doanh nghiệp.

Biểu thuế thu nhập cá nhân (Thuế TNCN)

Áp dụng theo phương pháp lũy tiến từng phần đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công:

Thuế suất đối với các loại thu nhập khác của cá nhân

Một số loại thu nhập áp dụng thuế suất riêng, không theo biểu lũy tiến:

Mức thuế thu nhập doanh nghiệp (Thuế TNDN)

Thuế suất chuẩn: 20% (áp dụng từ năm 2016 đến nay)

Thuế suất ưu đãi theo lĩnh vực và địa bàn:

Miễn giảm thuế đặc biệt

Miễn thuế:

• 4 năm đầu đối với dự án đầu tư mới tại địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn

• 2 năm đầu đối với doanh nghiệp công nghệ cao

Giảm 50% số thuế phải nộp:

• Từ 5 - 9 năm tiếp theo (sau thời gian miễn thuế) tùy loại dự án và địa bàn

So sánh mức thuế qua các năm

Điểm lưu ý về mức thuế năm 2025

• Không có thay đổi lớn về thuế suất chuẩn so với năm 2024

• Tăng cường giám sát việc chuyển giá và tránh thuế của doanh nghiệp FDI

• Mở rộng ưu đãi cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, công nghệ số

• Đơn giản hóa thủ tục kê khai qua hệ thống điện tử

Việc nắm rõ các mức thuế lợi tức hiện hành giúp bạn chủ động trong việc lập kế hoạch tài chính, tận dụng các ưu đãi hợp pháp, và đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật.

Ngoài ra, bạn có thể tham khảo các bài viết chuyên sâu được HVA tổng hợp, giúp bạn trang bị những thông tin cần thiết nhất.

Thuế lợi tức năm 2025

Những điểm mới trong luật thuế lợi tức năm 2025

Năm 2025 ghi nhận một số cập nhật quan trọng trong hệ thống thuế lợi tức tại Việt Nam, nhằm tăng cường minh bạch, hỗ trợ doanh nghiệp và đảm bảo công bằng thuế. Dưới đây là những điểm mới nổi bật bạn cần biết.

Tăng mức giảm trừ gia cảnh

Điểm mới:

Từ ngày 1/7/2025, mức giảm trừ gia cảnh được điều chỉnh tăng:

• Giảm trừ cho bản thân: Tăng từ 11 triệu lên 13 triệu đồng/tháng (156 triệu đồng/năm)

• Giảm trừ cho người phụ thuộc: Tăng từ 4,4 triệu lên 5,2 triệu đồng/người/tháng

Ảnh hưởng:

• Người lao động có mức lương thấp và trung bình sẽ được giảm số thuế lợi tức phải nộp đáng kể

• Tăng thu nhập khả dụng cho người dân, kích thích tiêu dùng

Cải cách thủ tục kê khai điện tử

Điểm mới:

• Bắt buộc kê khai điện tử đối với tất cả doanh nghiệp có doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm

• Triển khai ứng dụng eTax Mobile phiên bản 3.0 với giao diện thân thiện, hỗ trợ AI tư vấn kê khai

• Kết nối dữ liệu liên thông giữa cơ quan thuế, ngân hàng, bảo hiểm xã hội

Ảnh hưởng:

• Giảm thời gian và chi phí tuân thủ thuế cho doanh nghiệp

• Tăng tính minh bạch, hạn chế gian lận thuế

• Người nộp thuế nhận được thông báo, nhắc nhở tự động qua ứng dụng

Tăng cường chống chuyển giá và tránh thuế

Điểm mới:

Áp dụng Trụ cột 2 của OECD (Pillar Two) về thuế tối thiểu toàn cầu:

• Doanh nghiệp đa quốc gia có doanh thu toàn cầu trên 750 triệu Euro phải chịu thuế suất tối thiểu 15%

• Tăng cường kiểm tra, thanh tra các giao dịch liên kết giữa các bên có quan hệ đặc biệt

Ảnh hưởng:

• Đảm bảo các tập đoàn lớn đóng góp công bằng vào ngân sách

• Ngăn chặn tình trạng chuyển lợi nhuận ra nước ngoài để tránh thuế lợi tức

• Tạo môi trường cạnh tranh công bằng hơn cho doanh nghiệp trong nước

Mở rộng ưu đãi thuế cho doanh nghiệp công nghệ, khởi nghiệp

Điểm mới:

• Doanh nghiệp công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn được hưởng thuế suất 10% trong 15 năm

• Startup đổi mới sáng tạo được miễn thuế 3 năm đầu, giảm 50% trong 2 năm tiếp theo

• Bổ sung danh mục ngành nghề ưu đãi: năng lượng sái tạo, sản xuất xanh, kinh tế tuần hoàn

Ảnh hưởng:

• Khuyến khích đầu tư vào các lĩnh vực công nghệ cao

• Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ phát triển trong giai đoạn đầu

• Thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển bền vững

Điều chỉnh quy định về hoá đơn điện tử

Điểm mới:

• Bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế đối với tất cả doanh nghiệp (trước đây chỉ áp dụng cho một số ngành nghề rủi ro cao)

• Kết nối thời gian thực giữa doanh nghiệp và cơ quan thuế

Ảnh hưởng:

• Giảm thiểu hóa đơn giả, gian lận thuế

• Cơ quan thuế nắm bắt dữ liệu kịp thời, tăng hiệu quả quản lý thuế lợi tức

• Doanh nghiệp cần đầu tư hệ thống phần mềm kế toán tương thích

Tăng mức phạt đối với vi phạm thuế

Điểm mới:

Từ năm 2025, mức phạt được điều chỉnh:

• Chậm nộp thuế: Tăng từ 0,03%/ngày lên 0,05%/ngày tính trên số tiền thuế chậm nộp

• Khai thiếu thuế do cố ý: Phạt từ 20% - 40% số thuế thiếu (tăng từ mức 10% - 30%)

• Trốn thuế, gian lận thuế: Có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự với mức phạt tù lên đến 20 năm (đối với các trường hợp đặc biệt nghiêm trọng)

Ảnh hưởng:

• Tăng tính răn đe, khuyến khích tuân thủ thuế

• Người nộp thuế cần chú ý kê khai đúng hạn và chính xác để tránh rủi ro

Lời khuyên cho người nộp thuế

• Cập nhật kịp thời: Theo dõi thông tin từ Tổng cục Thuế và các văn bản hướng dẫn mới

• Nâng cấp hệ thống: Đầu tư phần mềm kế toán, hóa đơn điện tử đáp ứng quy định mới

• Tư vấn chuyên môn: Tham khảo ý kiến chuyên gia thuế để tận dụng ưu đãi và tránh rủi ro

• Tuân thủ nghiêm túc: Kê khai và nộp thuế lợi tức đúng hạn, minh bạch để tránh các hình phạt nặng

Những thay đổi trong luật thuế lợi tức năm 2025 hướng đến mục tiêu hiện đại hóa, minh bạch hóa hệ thống thuế, đồng thời hỗ trợ người dân và doanh nghiệp phát triển bền vững.

Thuế lợi tức là một phần quan trọng trong hệ thống thuế Việt Nam, ảnh hưởng trực tiếp đến cá nhân và doanh nghiệp. Hiểu rõ về thuế lợi tức là gì, ai phải nộp, cách tính toán, thủ tục khai nộp và những quy định mới nhất sẽ giúp bạn:

Nếu bạn đang tìm kiếm một giải pháp đầu tư toàn diện, đa dạng các lớp tài sản để tối ưu hóa lợi nhuận mà chưa tìm được nền tảng phù hợp, bạn có thể liên hệ với HVA qua Hotline 1900 255 819. Với kinh nghiệm trong lĩnh vực tư vấn tài chính và đầu tư công nghệ, đội ngũ chuyên viên của chúng tôi sẽ tư vấn tận tình, giúp bạn xây dựng danh mục đầu tư thông minh và hiệu quả.