Bán khống chứng khoán là gì? cách phòng ngừa rủi ro khi bán khống

Bán khống chứng khoán là gì? Lý do nào đúng với bán khống chứng khoán? Tất cả sẽ được giải đáp ngay trong bài viết sau đây.

Bán khống là gì?

Bán khống, hay còn gọi là Short Selling, là hoạt động bán tài sản mà người bán không sở hữu. Hình thức này thường được áp dụng trong giao dịch chứng khoán nhằm kiếm lợi nhuận từ sự giảm giá của một loại cổ phiếu nào đó. Nhà đầu tư sẽ vay cổ phiếu khi giá cao để bán ra, và sau đó mua lại khi giá thấp để trả lại. Như vậy, người bán sẽ thu lợi từ sự chênh lệch giữa giá mua và giá bán.

Để hiểu rõ hơn về bán khống chứng khoán, hãy tham khảo ví dụ sau: Nhà đầu tư A mượn 10.000 cổ phiếu ABC của công ty X và bán với mức giá 50 USD/cổ phiếu. Sau đó, giá cổ phiếu giảm xuống còn 40 USD/cổ phiếu. Khi đó, A sẽ mua lại cổ phiếu với giá 40 USD/cổ phiếu và trả lại cho công ty X. Lợi nhuận của A sẽ là: (50 - 40) * 10.000 = 100.000 USD.

Bán khống là gì?

Mục đích của việc bán khống cổ phiếu

Hiện nay, bán khống chứng khoán Việt Nam có hai mục đích chính:

• Thu lợi nhuận từ giao dịch: Nhà đầu tư nhận thấy xu hướng giảm giá của mã cổ phiếu trong tương lai và quyết định thực hiện bán khống để tối đa hóa lợi nhuận. Khi giá cổ phiếu giảm như mong đợi, họ sẽ mua vào với giá thấp để hưởng khoản chênh lệch.

• Phòng ngừa rủi ro từ thị trường: Nhà đầu tư muốn giảm thiểu tổn thất với một mã cổ phiếu khi thị trường diễn biến theo chiều hướng không lường trước, đi ngược lại với dự đoán của họ.

Bán khống chứng khoán phái sinh là gì?

Bán khống chứng khoán phái sinh là hoạt động mà người bán bán tài sản mình không sở hữu, với tài sản này được vay từ người khác. Mục tiêu của hoạt động này là bán với kỳ vọng sẽ mua lại trong tương lai với mức giá thấp hơn để thu lợi nhuận. Trong thị trường chứng khoán phái sinh, nếu nhà đầu tư dự đoán rằng chỉ số cơ sở sẽ giảm trong tương lai, họ có thể mở vị thế giao dịch hợp đồng tương lai cho tài sản cơ sở tương ứng mà không cần sở hữu tài sản đó.

Tuy nhiên, do thị trường chứng khoán phát triển theo cả hai chiều, bán khống chứng khoán phái sinh cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro lớn và có thể gây thiệt hại nếu không được quản lý đúng cách. Trong bối cảnh thị trường biến động, dù có kiến thức và khả năng đánh giá tốt, nhà đầu tư vẫn có thể gặp sai lầm trong việc dự đoán giá giảm sau khi thực hiện bán khống, dẫn đến thua lỗ lớn. Hơn nữa, việc bán khống một cách ồ ạt, thiếu kiểm soát có thể gây ảnh hưởng xấu đến nền kinh tế và làm thiệt hại nghiêm trọng cho thị trường chứng khoán.

Chứng khoán Việt Nam có được bán khống không?

Bán khống chứng khoán là một giao dịch phổ biến trên thị trường, mang lại cơ hội thu lợi nhuận cao. Tuy nhiên, hoạt động này cũng có thể bị xem là đầu cơ và thao túng thị trường, ảnh hưởng đến tâm lý của các nhà đầu tư khác. Đây chính là lý do mà Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Việt Nam không cho phép hoạt động bán khống diễn ra. Mặc dù vậy, hiện nay vẫn tồn tại tình trạng bán khống giữa các cá nhân, thường thông qua hình thức vay mượn từ các nhà đầu tư khác. Mặc dù tiềm ẩn nhiều rủi ro và phức tạp, tình trạng này vẫn tiếp diễn.

Đặc điểm của bán khống chứng khoán

Bán khống có 3 đặc điểm nổi bật như sau:

Người bán không sở hữu cổ phiếu

Bán khống là một giao dịch trong đó người bán không sở hữu cổ phiếu đang bán, mà thay vào đó, họ sẽ vay cổ phiếu đó từ một môi giới hoặc đại lý. Qua đó, nhà đầu tư thực hiện lệnh bán và có nghĩa vụ phải mua lại cổ phiếu vào một thời điểm nào đó trong tương lai để hoàn trả.

Đặc điểm của bán khống chứng khoán

Lợi nhuận từ hoạt động giảm giá cổ phiếu

Cho phép nhà đầu tư kiếm lời từ việc cổ phiếu giảm giá. Dựa vào các kỹ thuật phân tích chứng khoán, người bán kỳ vọng thu lợi bằng cách bán cổ phiếu khi giá cao và sau đó mua lại khi giá đã giảm.

Bán khống là một loại rủi ro

Bản chất của bán khống chứng khoán là một loại rủi ro và thậm chí có thể được xem là có tỷ lệ rủi ro cao. Mặc dù nó có thể mang lại lợi nhuận lớn, nhưng những tổn thất có thể xảy ra cũng rất đáng kể nếu giá không giảm mà tiếp tục tăng trong tương lai.

Rủi ro khi bán khống chứng khoán

Mặc dù hoạt động này có thể mang lại nguồn lợi nhuận khổng lồ nhưng rủi ro cũng rất cao. 

Dự đoán sai biến đổi về giá bán của cổ phiếu

Khi tham gia vào bán khống, người bán luôn hy vọng sẽ thu được lợi nhuận khi cổ phiếu giảm giá trong thời gian thực hiện giao dịch. Tuy nhiên, nếu dự đoán về biến động giá sai và cổ phiếu đó tăng lên trong tương lai, thì người vay để thực hiện bán khống sẽ phải chịu tổn thất ngày càng lớn.

Số tiền lỗ sau khi khi bán khống là không giới hạn

Về lý thuyết, nếu cổ phiếu tiếp tục tăng mà không giảm, mức giá có thể lên đến vô cực. Điều này đồng nghĩa với việc chi phí vay mượn cổ phiếu trước đó sẽ tăng cao một cách không kiểm soát, khiến nhà đầu tư càng giữ cổ phiếu càng thua lỗ.

Sự giảm giá cổ phiếu trong ngắn hạn và tăng giá trong thời gian dài hạn

Khi đến hạn phải hoàn trả số cổ phiếu đã vay, người bán buộc phải mua lại, dù có muốn hay không, điều này dẫn đến việc tăng cung và góp phần đẩy giá cổ phiếu lên cao hơn.

Rủi ro pháp lý

Trong thị trường chứng khoán, rủi ro pháp lý có thể phát sinh từ lệnh cấm bán khống. Do đó, những nhà đầu tư thực hiện giao dịch bán khống cổ phiếu với khối lượng lớn có thể đối mặt với nguy cơ bị phạt hoặc bị cấm giao dịch trên thị trường.

Phức tạp với các nhà đầu tư mới

Bán khống là một hoạt động khá phức tạp và không phải nhà đầu tư nào cũng có khả năng thực hiện. Hình thức này chỉ nên dành cho những nhà đầu tư nhạy bén, có kiến thức và kinh nghiệm vững vàng để dự đoán các rủi ro. Hơn nữa, do thiếu sự quản lý chặt chẽ, bán khống dễ dẫn đến tình trạng thao túng cổ phiếu, gây thiệt hại cho các nhà đầu tư nhỏ lẻ.

Cách phòng ngừa thiệt hại khi bán khống chứng khoán

Phòng ngừa rủi ro khi bán khống cổ phiếu

Dự đoán xu hướng thị trường là một thách thức lớn. Để giảm thiểu rủi ro khi thực hiện bán khống chứng khoán, các nhà đầu tư nên chú ý đến những điểm sau:

• Xác định các điểm mua và bán hợp lý để tăng khả năng thành công và lợi nhuận đầu tư.

• Luôn thiết lập một giới hạn thua lỗ cụ thể, thường ở mức 7% – 10%.

• Trong lĩnh vực chứng khoán, sẽ luôn có những rủi ro không thể đo lường, do đó nhà đầu tư chỉ nên bán cổ phiếu với tỷ trọng nhất định.

• Đối với những nhà đầu tư mới hoặc chưa có kinh nghiệm, tốt nhất là không nên tham gia vào việc bán khống cổ phiếu để tránh rủi ro nghiêm trọng.

• Có thể thực hiện việc mua cổ phiếu cơ sở và bán khống trên thị trường phái sinh với các tỷ lệ đòn bẩy như 1:5, 1:10 hoặc 1:20.

Hy vọng những chia sẻ từ https://hva.vn/ sẽ giúp các nhà đầu tư tương lai hiểu rõ hơn về khái niệm bán khống là gì và bán khống chứng khoán khi nào. Khi tham gia bán khống trên thị trường chứng khoán, nhà đầu tư cần nắm rõ bản chất, đặc điểm cũng như các rủi ro liên quan đến hình thức giao dịch này. Tuy nhiên, do đây là hoạt động chưa được pháp luật cho phép, nhà đầu tư cần thận trọng để tránh những rủi ro không cần thiết.